LÀO CAI TẬP TRUNG THÁO GỠ KHÓ KHĂN CHO KHAI THÁC, CHẾ BIẾN QUẶNG APATIT

Ngày 11/8, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức buổi làm việc với các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy sản xuất và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026. Trong đó, việc bảo đảm nguồn cung quặng apatit cho các cơ sở sản xuất, chế biến trên địa bàn là một trong những vấn đề đáng chú ý.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trên địa bàn tỉnh hiện có 11 giấy phép khai thác apatit còn hiệu lực, với 7 đơn vị khai thác, tổng công suất theo giấy phép khoảng 5,97 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, hoạt động thực tế còn gặp nhiều khó khăn, chỉ có 7/11 khai trường và các kho lưu quặng III hoạt động tương đối ổn định.

Sản lượng thực tế hiện mới cung cấp khoảng 310 nghìn tấn quặng I, 1,192 triệu tấn quặng II và hơn 1,124 triệu tấn quặng III.

Đáng chú ý, Lào Cai hiện có 3 nhà máy tuyển apatit đang hoạt động với tổng công suất thiết kế 1,35 triệu tấn/năm, nhưng nguồn quặng III tại các kho lưu chỉ còn khoảng 1 triệu tấn. Vì vậy, sản lượng quặng tuyển dự kiến trong năm 2026 chỉ đạt khoảng 260 nghìn tấn, tương đương 19% công suất thiết kế.

Tình trạng thiếu nguyên liệu đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các cơ sở chế biến khoáng sản tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng. Trong năm 2025, phần lớn các nhà máy chế biến khoáng sản trên địa bàn chỉ hoạt động khoảng 60–70% công suất thiết kế.

Nhiều khó khăn cản trở việc gia tăng nguồn cung

Tại buổi làm việc, các doanh nghiệp cho biết một trong những khó khăn lớn nhất đối với các dự án khai thác khoáng sản hiện nay là bồi thường, giải phóng mặt bằng và thủ tục thuê đất. Qua rà soát, vẫn còn các dự án apatit chưa được thuê đất hoặc mới được thuê một phần diện tích nhỏ so với quy mô dự án được phê duyệt.

Bên cạnh đó là những vướng mắc liên quan đến quy hoạch khoáng sản. Một số mỏ đã được nâng cấp tài nguyên lên cấp trữ lượng và được Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia phê duyệt nhưng chưa được cập nhật vào quy hoạch; một số khu vực còn xảy ra chồng lấn giữa quy hoạch khoáng sản và các mỏ đã được cấp phép trước đó.

Lãnh đạo Sở Công Thương phát biểu.

Hoạt động khai thác apatit cũng còn những hạn chế về công nghệ. Phần lớn các dự án khai thác bằng phương pháp lộ thiên, sử dụng diện tích đất lớn, hệ số bóc đất đá cao; công nghệ và thiết bị khai thác ở mức trung bình, năng suất lao động còn thấp và tổn thất tài nguyên trong quá trình khai thác còn lớn.

Đối với khâu tuyển và chế biến, thiết bị tại một số nhà máy tuyển apatit đã lạc hậu, khả năng thu hồi khoáng vật có ích còn hạn chế. Trong khi đó, các dự án chế biến sâu chủ yếu mới tạo ra sản phẩm trung gian, giá trị gia tăng chưa cao.

Lào Cai yêu cầu tập trung tháo gỡ để sớm đưa các dự án vào sản xuất

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh nhấn mạnh việc tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản là một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng của tỉnh trong năm 2026.

Đồng chí Nguyễn Thành Sinh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu kết luận buổi làm việc.

UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát toàn bộ các dự án, xác định cụ thể từng khó khăn, vướng mắc và xây dựng phương án xử lý.

Các dự án được phân thành ba nhóm để tập trung giải quyết:

- Nhóm 1: Các dự án không có vướng mắc, tiếp tục duy trì sản xuất, bảo đảm tiến độ và công suất.

- Nhóm 2: Các dự án có vướng mắc nhưng có khả năng tháo gỡ trong tháng 8 hoặc quý III/2026, phấn đấu đưa vào sản xuất hoặc mở rộng hoạt động trong quý IV/2026.

- Nhóm 3: Các dự án khó có khả năng hoàn thành trong năm 2026, tiếp tục được theo dõi và từng bước tháo gỡ để tạo tiền đề cho năm 2027 và các năm tiếp theo.

Tỉnh yêu cầu xác định rõ từng việc, người phụ trách, cơ quan phối hợp và tiến độ xử lý đối với từng dự án. Khi phát sinh vướng mắc, doanh nghiệp và các cơ quan liên quan phải báo cáo kịp thời, không để khó khăn kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư và sản xuất.

Đặc biệt, đối với những vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục hành chính, UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan chức năng chủ động hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, giải quyết các nội dung thuộc thẩm quyền và kịp thời báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền.

Chủ trương của tỉnh là tháo gỡ thực chất các khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi để các dự án khai thác và chế biến khoáng sản sớm đi vào hoạt động, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên, qua đó bổ sung nguồn nguyên liệu cho các nhà máy chế biến và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Lào Cai trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Ông Đỗ Đức Hùng, Phó Tổng Giám đốc Apromaco phát biểu

Thay mặt Apromaco, Phó Tổng Giám đốc Đỗ Đức Hùng đã báo cáo Tỉnh về tình hình khai thác quặng Apatit tại mỏ Phú Nhuận. Năm 2025, Apromaco đã hoàn thành kế hoạch khai thác đề ra, đảm bảo nguyên liệu cho sản xuất phân bón của Công ty. Tuy nhiên, đến nay mỏ Phú Nhuận vẫn còn một số khó khăn về công tác giải phóng mặt bằng tại địa bàn xã Võ Lao và một vài điểm trên đoạn đường từ mỏ ra tỉnh lộ 151. Sau  khi nghe Phó Tổng Giám đốc Đỗ Đức Hùng báo cáo, Phó Chủ tịch tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh đã giao cho UBND xã Võ Lao, xã Phú Nhuận cùng các sở, ngành của Tỉnh cùng Apromaco bàn bạc tháo gỡ.

Đây là cuộc họp quan trọng, thể hiện sự quan tâm tháo gỡ khó khăn của UBND tỉnh và các sở, ngành của tỉnh Lào Cai đối với các doanh nghiệp khai thác khoáng sản nói chung, Apatit nói riêng trên địa bàn tỉnh. Với sự vào cuộc của lãnh đạo tỉnh, các sở ngành và sự quyết tâm vượt khó của các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn, hy vọng sẽ góp phần cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh Lào Cai năm 2026 sẽ không dưới 2 con số như kế hoạch mà UBND Tỉnh đã đề ra.

                                                                        Thiên Lương