VÌ SAO GIÁ UREA, SA, CLORUA AMON ĐÃ GIẢM MÀ GIÁ PHÂN LÂN VẪN CÒN CAO?

Trong những tuần gần đây, giá nhiều loại phân đạm như Urea, SA và Clorua Amon đã có xu hướng điều chỉnh giảm khi nguồn cung thế giới dần được cải thiện và tâm lý thị trường ổn định hơn. Tuy nhiên, trái ngược với nhóm phân đạm, giá các loại phân lân như DAP, MAP, TSP, SSP và GSSP vẫn duy trì ở mức cao và chưa có nhiều khả năng giảm trong những tháng còn lại của năm 2026.

Sự khác biệt này xuất phát từ chuỗi nguyên liệu đầu vào hoàn toàn khác nhau. Trong khi giá Urea, SA và Clorua Amon chủ yếu chịu tác động của thị trường khí tự nhiên, amoniac và cung – cầu phân đạm, thì giá phân lân lại phụ thuộc trực tiếp vào quặng apatit, lưu huỳnh và axit sulfuric (H₂SO₄). Đặc biệt, axit sulfuric là nguyên liệu không thể thay thế trong sản xuất TSP, SSP, GSSP và là đầu vào quan trọng để sản xuất axit photphoric – nguyên liệu chính của DAP và MAP.

Những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, khu vực Biển Đỏ và một số điểm nóng trên thế giới thời gian qua đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng lưu huỳnh, gia tăng chi phí vận tải biển, bảo hiểm hàng hải và logistics quốc tế. Do đó, giá lưu huỳnh và axit sulfuric vẫn đang neo ở mức cao, kéo theo giá thành sản xuất các loại phân lân chưa thể giảm tương ứng với nhóm phân đạm.

Đối với DAP và MAP, mặc dù vẫn chịu tác động lớn từ giá axit sulfuric, hai sản phẩm này còn phụ thuộc vào giá amoniac. Khi nguồn cung amoniac đã ổn định hơn, giá DAP và MAP có thể có những đợt điều chỉnh giảm nhẹ. Tuy nhiên, do chi phí axit sulfuric và quặng photphat vẫn ở mức cao nên dư địa giảm giá của DAP và MAP được dự báo không lớn.

Đối với TSP, SSP và GSSP, tác động của giá axit sulfuric còn rõ rệt hơn. Ngoài việc cung cấp P₂O₅ hữu hiệu, SSP và GSSP còn bổ sung nhiều chất dinh dưỡng trung và vi lượng quan trọng như lưu huỳnh (S), canxi (Ca), silic (Si), bo (B), kẽm (Zn)… Đây là những dưỡng chất giúp cải tạo đất, kích thích phát triển bộ rễ, tăng cường quang hợp, nâng cao khả năng chống chịu của cây trồng trước điều kiện thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu, đồng thời góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và cải thiện độ phì lâu dài của đất.

Trong bối cảnh giá nông sản chưa tăng tương xứng với chi phí đầu vào, nhu cầu sử dụng phân lân của nông dân có thể giảm hoặc được phân bổ theo từng thời điểm sản xuất. Tuy nhiên, lượng tiêu thụ giảm không đồng nghĩa với giá sẽ giảm, bởi chi phí nguyên liệu đầu vào vẫn ở mức cao và các nhà sản xuất khó có thể hạ giá khi giá thành chưa được cải thiện.

APROMACO nhận định, trong 6 tháng cuối năm 2026, thị trường phân bón sẽ tiếp tục phân hóa rõ nét giữa nhóm phân đạm và nhóm phân lân. Giá Urea, SA và Clorua Amon có thể tiếp tục biến động theo diễn biến cung – cầu toàn cầu. Trong khi đó, DAP và MAP có thể điều chỉnh giảm nhẹ nhưng khó giảm sâu, còn TSP, SSP và GSSP nhiều khả năng vẫn duy trì mặt bằng giá cao do giá lưu huỳnh và axit sulfuric chưa có dấu hiệu giảm mạnh.

Nếu tình hình địa chính trị thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt tại các khu vực có ảnh hưởng đến nguồn cung lưu huỳnh và vận tải quốc tế, giá phân lân nhiều khả năng sẽ tiếp tục được neo ở mức cao trong thời gian còn lại của năm 2026, mặc dù lượng tiêu thụ thực tế có thể giảm một phần so với cùng kỳ. Tình trạng này sẽ tiếp tục kéo dài nếu như tình hình địa chính trị trên thế giới chưa được cải thiện, eo biển Hormuz vẫn còn bị hạn chế hoặc phong toả.

                                                                                                                        Thiên Lương